2023 Eğitim Vizyonu için Politika Öğrenme Kaynağı Olarak OECD’nin Eğitimde Eşitlik için On Adım Raporu: Problem Odaklı İçerik Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18149949Anahtar Kelimeler:
OECD , eşitlik , 2023 Eğitim Vizyonu , politika öğrenme , problem odaklı içerik analiziÖzet
Bu araştırmanın amacı, OECD’nin eğitim politikaları ve eğitimde eşitlikçi uygulamaların geliştirilmesindeki yumuşak güç etkisini dikkate alarak Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2018 yılında yayımladığı 2023 Eğitim Vizyonu belgesinde OECD’nin No More Failures: Ten Steps to Equity in Education raporundan politika öğrenme bağlamında ne ölçüde yararlanılmış olabileceğini incelemektir. Belge, problem odaklı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sürecinde raporda yer alan eşitlik adımları için problem olarak görülen alanlarla çözüm önerileri belirlenmiş, bu içerik 2023 Eğitim Vizyonu belgesindeki hedeflerle karşılaştırılmıştır. İki belge arasındaki benzer yönler, politika öğrenme türlerinden olan araçsal ve sosyal öğrenme çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle okul terki, sınıf tekrarı, akademik seçimde bilgilendirilmiş talep, kaynakların dikey dağılımında önceliklendirme ve dezavantajlı okullar için sayısal eşitlik hedefleri gibi alanlarda herhangi bir politika öğrenmesinin gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte erken çocukluk eğitimi politikaları ile kaynakların en çok ihtiyacı olan bölgelere tahsisine ilişkin hedeflerin sosyal öğrenmeye işaret ettiği görülmüştür. Araçsal öğrenmenin ise kademeler arası geçişte sınav sistemi, esnek müfredat düzenlemeleri, mesleki ve teknik eğitimin güçlendirilmesi, öğrenci başarı verilerinin izlenmesi gibi daha geniş bir yelpazede gerçekleştiği belirlenmiştir. Araştırma, 2023 Eğitim Vizyonu belgesinin eşitlik kavramsallaştırması bakımından zayıf bir politika öğrenmesi içerdiğini göstermektedir. Çalışma, ayrıca politika öğrenme yaklaşımlarının ve farklı eşitlik modellerinin eğitim sistemlerinin eşitlikçi tasarımındaki rolünün anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Referanslar
Anderson, E. (2007). Fair opportunity in education: A democratic equality perspective. Ethics, 117(4), 595–622.
American Psychological Association (APA). (2007). Report of the APA Task Force on Socioeconomic Status. https://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/task-force-2006.pdf
Avvisati, F. (2020). The measure of socio-economic status in PISA: A review and some suggested improvements. Large-scale Assessments in Education, 8(8), 1–37. https://doi.org/10.1186/s40536-020-00086-x
Bennett, C.J., Howlett, M. (1992). The lessons of learning: Reconciling theories of policy learning and policy change. Policy Sciences, 25, 275–294 https://doi.org/10.1007/BF00138786
Brighouse, H., & Swift, A. (2008). Putting educational equality in its place. Education Finance and Policy, 3(4), 444–466. https://doi.org/10.1162/edfp.2008.3.4.444
Brighouse, H., Ladd, H. F., Loeb, S., & Swift, A. (2016). Educational goods and values: A framework for decision makers. Theory and Research in Education, 14(1), 3–25. https://doi.org/10.1177/1477878515620887
Bøyum, S. (2014). Fairness in education: A normative analysis of OECD policy documents. Journal of Education Policy, 29(6), 856–870. https://doi.org/10.1080/02680939.2014.899396
Causa, O., & Chapuis, C. (2009). Equity in student achievement across OECD countries: An investigation of the role of policies. OECD. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2009/07/equity-in-student-achievement-across-oecd-countries_g17a1cfa/223056645650.pdf
Chu, Y. (2019). What are they talking about when they talk about equity? A content analysis of equity principles and provisions in state Every Student Succeeds Act plans. Education Policy Analysis Archives, 27, Article 158. https://doi.org/10.14507/epaa.27.4339
Cochran-Smith, M. (2010). Toward a theory of teacher education for social justice. In A. Hargreaves, A. Lieberman, M. Fullan, & D. Hopkins (Eds.), Second international handbook of educational change (Vol. 23, pp. 445–467). Springer. https://doi.org/10.1007/978-90-481-2660-6_2
Coleman, J. S. (1968). The concept of equality of educational opportunity. Harvard Educational Review, 38(1), 7–22.
Dunlop, C. A., & Radaelli, C. M. (2018). The lessons of policy learning: types, triggers, hindrances and pathologies. Policy & Politics, 46(2), 255-272. Retrieved Aug 30, 2025, from https://doi.org/10.1332/030557318X15230059735521
Dworkin, R. (1981a). What is equality? Part 1: Equality of welfare. Philosophy & Public Affairs, 10(3), 185–246.
Dworkin, R. (1981b). What is equality? Part 2: Equality of resources. Philosophy & Public Affairs, 10(4), 283–345.
Edgar, S. (2022). The tricky concept of ‘educational equity’: In search of conceptual clarity. Scottish Educational Review, 54(1), 3–25. https://doi.org/10.1163/27730840-54010002
EURYDICE. (2011). Avrupa’da zorunlu eğitim süresince sınıf tekrarı: Yönetmelikler ve istatistikler. https://eurydice.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_11/23154904_avrupada_zor_egit_boyunca_si_tekrari.pdf
Field, S., Pont, B., & Kuczera, M. (2007). No more failures: Ten steps to equity in education. OECD Publishing. https://www.oecd-ilibrary.org/education/no-more-failures_9789264032606-en
Fowler, F. C. (2014). Policy studies for educational leaders: An introduction (4th ed.). Pearson Higher Ed.
Francis, B., Mills, M., & Lupton, R. (2017). Towards social justice in education: Contradictions and dilemmas. Journal of Education Policy, 32(4), 414–431. https://doi.org/10.1080/02680939.2016.1276218
Gewirtz, S. (1998). Conceptualizing social justice in education: Mapping the territory. Journal of Education Policy, 13(4), 469–484. https://doi.org/10.1080/0268093980130402
Hall, P. (1993). Policy paradigms, social learning and the state. The case of economic policy-making in Britain. Comparative Politics, 25(3), 275–296.
Heclo, H. (1974). Modern social politics in Britain and Sweden: From relief to income maintenance. New Haven: Yale University Press
Kauder, B., & Potrafke, N. (2015). Globalization and social justice in OECD countries. Rev World Econ 151, 353–376. https://doi.org/10.1007/s10290-015-0213-1
Kesbiç, K., Korlu, Ö., Gencer, E. G., Terzi, G. N. ve Arık, B. M. (2024). Eğitim izleme raporu 2024. Eğitim Reformu Girişimi. https://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-izleme-raporu-2024
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage Publications.
Kyriakides, L. (2020). Promoting equity in education. In Against the odds: (In)equity in education and educational systems (pp. 13–54). Waxmann.
Levinson, M., Geron, T., & Brighouse, H. (2022). Conceptions of educational equity. AERA Open, 8. https://doi.org/10.1177/23328584221121344
May, P.J. (1992). Policy learning and failure. Journal of Public Policy, 12, pp. 331-354. doi:10.1017/S0143814X00005602
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018, Ekim). 2023 eğitim vizyonu açıklandı. https://www.meb.gov.tr/2023-egitim-vizyonu-aciklandi/haber/17298/tr
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). 2023 eğitim vizyonu. https://caybasi.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_10/26105410_vizyon2023.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2019). PISA 2018 Türkiye ön raporu. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_pisa_2018_turkiye_on_raporu.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı [MEB SGB]. (2024, 31 Ocak). 2024–2028 stratejik planı. https://sgb.meb.gov.tr/yayinlarimiz/yayin/112
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2005). Society at a glance: OECD social indicators. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2005/03/society-at-a-glance-2005_g1gh4b57/soc_glance-2005-en.pdf
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2018). Equity in education: Breaking down barriers to social mobility. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264073234-en
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2020). Eğitim politikası görünümü raporu: Türkiye. https://abdigm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_09/03111424_EYitim_PolitikasY_Gorunumu_Turkiye_Raporu_2020.pdf
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2024). Society at a glance 2024: OECD social indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/918d8db3-en
Radaelli, C. M. (2008). Europeanization, policy learning, and new modes of governance. Journal of Comparative Policy Analysis: Research and Practice, 10(3), 239–254. https://doi.org/10.1080/13876980802231008
Raffe, D. (2011). Policy borrowing or policy learning? How (not) to improve education systems. CES briefing, 57. Parliamentary Research Enquiry in the Houses of Parliament, London, United Kingdom.
Rawls, J. (1971). A theory of justice. Belknap Press of Harvard University Press.
Rizvi, F., & Lingard, B. (2006). Globalization and the changing nature of the OECD’s educational work. In H. Lauder (Ed.), Education, globalization, and social change (pp. 247–260). Oxford University Press.
Roemer, J. E. (2002). Equality of opportunity: A progress report. Social Choice and Welfare, 19(2), 455–471. http://www.jstor.org/stable/41106460
Rønning Haugen, C. (2010). A comparative analysis of discourses on equity in education in the OECD and Norway. In A. W. Wiseman (Ed.), The impact of international achievement studies on national education policymaking (Vol. 13, pp. 207–238). Emerald Group Publishing. https://doi.org/10.1108/S1479-
Rose, R. (1991). What is lesson-drawing?, Journal of Public Policy, 11 (1), 3–30.
Sellar, S., & Lingard, B. (2013). The OECD and global governance in education. Journal of Education Policy, 28(5), 710–725. https://doi.org/10.1080/02680939.2013.779791
Sen, A. (1992). Inequality reexamined. Harvard University Press.
Senior, C., & Sahlberg, P. (2025). The evolution of the OECD’s position on equity in global education. International Journal of Educational Development, 114, Article 103241. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2025.103241
Singh, K. (2014). Right to education and equality of educational opportunities. Journal of International Cooperation in Education, 16(2), 5–19.
Solstad, K. J. (1997). Equity at risk. Scandinavian University Press.
Unterhalter, E. (2003). Education, capabilities and social justice. In Education for all global monitoring report 2003/4 (Report No. 2004/ED/EFA/MRT/PI/76). UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000146971
Waldow, F. (2009). Undeclared imports: silent borrowing in educational policy‐making and research in Sweden. Comparative Education, 45(4), 477–494. https://doi.org/10.1080/03050060903391628
Zafer Kalkınma Ajansı. (2011). Okul terki yaşam terki. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/assets/upload/dosyalar/okul-terki-yasam-terki.pdf
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.