Sanal Gerçeklik Tabanlı Eğitim Faaliyetlerinin Öğretmenlerin Eğitimde Sanal Gerçeklik Kullanımına Yönelik Öz-Yeterliklerine Etkisi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21337120Anahtar Kelimeler:
sanal gerçeklik, öğretmen öz-yeterliği, mesleki gelişim, eğitim teknolojisi, teknoloji entegrasyonuÖzet
Sanal gerçeklik (SG), öğretme ve öğrenme için giderek daha güçlü bir araç olarak kabul edilmektedir; ancak sınıf içinde etkili bir şekilde kullanılması, büyük ölçüde öğretmenlerin bu teknolojiyi uygulama konusundaki kendi becerilerine olan güvenlerine bağlıdır. Bu çalışma, SG tabanlı eğitim faaliyetlerinin öğretmenlerin eğitimde SG kullanma öz-yeterlikleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Türkiye ve Polonya'dan görevdeki 53 öğretmen ile tek gruplu ön test-son test deseni uygulanmıştır. Katılımcılar; eğitimden önce ve sonra dört faktörden (teknik kullanım, pedagojik entegrasyon, tutum–motivasyon–güven ve algılanan etkililik–kapsayıcılık) oluşan 20 maddelik SG Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği'ni doldurmuştur. Bağımlı gruplar t-testi sonuçları; ölçeğin genelinde ve her dört faktörde son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı derecede yüksek olduğunu ve büyük etki büyüklüklerine sahip olduğunu göstermiştir (p < .001 değerleri için; Cohen’s d = 1.42–1.63; toplam d = 1.61). En güçlü artış pedagojik gerçekleşirken, tutumsal boyut –büyük ölçüde başlangıçtaki (baz hat) değerinin daha yüksek olması nedeniyle– hala kayda değer olmakla birlikte en küçük değişimi göstermiştir. Ek analizler hem Türk hem de Polonyalı alt grupların anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini; ancak belirgin şekilde daha düşük bir baz hattan başlayan Polonyalı özel eğitim öğretmenleri için bu artışın çok daha büyük olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, uygulamalı SG tabanlı eğitimlerin, öğretmenlerin SG'yi öğretime entegre etme konusundaki algılanan yeterliklerini önemli ölçüde güçlendirebileceğini göstermekte ve yeni ortaya çıkan eğitim teknolojileri için deneyimsel, ustalık odaklı mesleki gelişimin kullanılmasını desteklemektedir.
Referanslar
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
Chalkiadakis, A., Seremetaki, A., Kanellou, A., Kallishi, M., Morfopoulou, A., Moraitaki, M., & Mastrokoukou, S. (2024). Impact of artificial intelligence and virtual reality on educational inclusion: A systematic review of technologies supporting students with disabilities. Education Sciences, 14(11), Article 1223. https://doi.org/10.3390/educsci14111223
Chițu, I. B., Tecău, A. S., Constantin, C. P., Tescașiu, B., Brătucu, T.-O., Brătucu, G., & Purcaru, I.-M. (2023). Exploring the opportunity to use virtual reality for the education of children with disabilities. Children, 10(3), Article 436. https://doi.org/10.3390/children10030436
Han, X., Luo, H., Wang, Z., & Zhang, D. (2025). Using virtual reality for teacher education: A systematic review and meta-analysis of literature from 2014 to 2024. Frontiers in Virtual Reality, 6, Article 1620905. https://doi.org/10.3389/frvir.2025.1620905
Nissim, Y., & Weissblueth, E. (2024). Virtual reality as a vehicle to transform teachers’ personal self-efficacy into professional self-efficacy. Cogent Education, 11(1), Article 2372155. https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2372155
Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
Villena-Taranilla, R., Tirado-Olivares, S., Cózar-Gutiérrez, R., & González-Calero, J. A. (2022). Effects of virtual reality on learning outcomes in K-6 education: A meta-analysis. Educational Research Review, 35, Article 100434. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2022.100434
Yu, Z., & Xu, W. (2022). A meta-analysis and systematic review of the effect of virtual reality technology on users’ learning outcomes. Computer Applications in Engineering Education, 30(5), 1470–1484. https://doi.org/10.1002/cae.22532
Zeng, Y., Wang, Y., & Li, S. (2022). The relationship between teachers’ information technology integration self-efficacy and TPACK: A meta-analysis. Frontiers in Psychology, 13, Article 1091017. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1091017
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.